Żołądek

Grubość ściany

Pomiar wykonuje się wyznaczając odcinek prostopadły do podłużnej płaszczyzny ściany. Istotne jest rozróznienie czy odcinek pomiarowy uwzględnia fałd błony śluzowej, czy znajduje się w obszarze między fałdami. W tym celu najlepiej uwidocznić żolądek w przekroju poprzecznym. U psów na grubość ściany istotnie wpływa stopień wypełnienia żołądka, u kotów natomiast takiej zależności nie stwierdzono. Grubość ściany żołądka, w szczególności w jamie odźwiernika, może różnić się w skurczu i w relaksacji (obserwacja własna).

PIES

masa ciała [kg]	grubość ściany [mm]
<15	3
15-30	3
>30	4

W pracy nie podano odchyleń standardowych i zakresów wartości, jednak powszechnie przyjmuje się, że wartości >5 mm wskazują na zgrubienie ściany żołądka.

KOT

	grubość ściany między fałdami [cm]	śluzowa [cm]	podśluzowa [cm]	mięśniowa [cm]
dno żołądka	0,18 [0,16-0,20]	0,12 [0,1-0,19]	0,04 [0,03-0,05]	0,06 [0,06-0,09]
trzon żołądka	0,19 [0,19-0,26]	0,09 [0,06-0,11]	0,04 [0,03-0,05]	0,06 [0,06-0,09]
jama odźwiernika	0,21 [0,17-0,27]	0,08 [0,06-0,1]	0,04 [0,03-0,05]	0,06 [0,04-0,08]

Grubość ściany żołądka z uwzględnieniem fałdów błony śluzowej jest większa: 4,38 <2,6 – 7> (Newell et al. 1999)

	grubość ściany [mm]	mięśniowa [mm]
brzuszny odcinek przełyku	4,9 ± 1 (3,9 – 5,9)	X
wpust	5 ± 0,6 (4,4 – 5,6)	X
odźwiernik*	4,4 ± 0,6 (3,8 – 5,0)	2,5 ± 0,5 (2 – 3)

C Warto wspomnieć, że ultrasonograficzne zgrubienie odźwiernika jest słabym wskaźnikiem zwężenia odźwiernika u kotów. Występuję stosunkowo rzadko u pacjentów ze stwierdzonym endoskopowo zwężeniem, natomiast zaobserwowanie zgrubienia nie jest jednoznaczna ze zwężeniem odźwiernika (Freiche et al., 2021).

Częstość skurczów jamy odźwiernika

PIES

czas głodówki [h]	liczba skurczów [/min]
6	4-5
12	1-3
24	do 1

*W związku z brakiem danych tabelarycznych, przedstawione wartości zostały przybliżone z wykresów słupkowych prezentowanych w publikacji.

K Istotną obserwacją w wyżej wymienionej pracy jest wyraźne powiązanie obecności skurczów z obecnością treści w przewodzie pokarmowym. U każdego z psów, którego dany odcinek przewodu pokarmowego zawierał treść obserwowano aktywność motoryczną. Tyko nieliczne psy przejawiały aktywnosć motoryczną (żołądka i dwunastnicy) bez treści pokarmowej. W 30. minucie oraz 3. i 6. godzinie obserwacji u wszystkich psów obserwowano treść w żołądku.

Wskaźnik kurczliwości (motility index, MI)

PIES

Wskaźnik kurczliwości ustalany jest poprzez przemnożenie częstości skurczów jamy odźwiernika i ich amplitudy. Częstość skurczów liczona jest przez 3 minuty. Amplituda wyznaczana jest wg następującego wzoru: (pole zewnętrznego obrysu jamy odźwiernika podczas rozkurczu – pole zewnętrznego obrysu jamy odźwiernika podczas skurczu) / pole zewnętrznego obrysu jamy odźwiernika podczas rozkurczu.

	wskaźnik kurczliwości
na czczo	3.05 ± 2.77 (0,28 – 5,82)
30 minut po posiłku*	9.77 ± 0.42 (9,35 – 10,19)

*W pracy podawano SPECIFIC™ CIW (Digestive Support) w dawce 10g/kg m.c. oraz 1 gotowane żółtko zmieszane z 50g kaprylanu sodu (był niezbędny do wykonania testów oddechowych z kwasem kaprylowym).

Pacjentami były wyłącznie psy rasy Beagle.

Jelito cienkie

Grubość ściany

Pomiar ściany jelita cienkiego zaleca się wykonywać na jego poprzecznym przekroju, tak aby odcinek pomiarowy uwzględniał najgrubszy (centralny) obszar ściany (ACVR and ECVDI consensus statement). Zauważyć jednak należy, że wykazano brak istotnych różnić statystycznych pomiędzy pomiarami w przekrojach podłużnych i poprzecznych w dwunastnicy i jelicie czczym. U kotów pomiary ściany jelita biodrowego, ze względu na obecność silnych fałdów błony podśluzowej należy bezwzględnie wykonywać na przekrojach poprzecznych, ze świadomością czy pomiar uwzglednia fałdy, czy obszary między nimi.

K! Ultrasonografia zdaje się bardzo dokładnie oddawać histologiczne grubości poszczególnych warstw ściany jelita cienkiego. Wyjątkiem jest warstwa podśluzowa i mięśniowa dwunastnicy u kotów (Martinez et al. 2018) oraz warstwa surowicza u psów (Le Roux et al. 2016). Ze względu na niską przydatność kliniczną, w poniższych normach nie uwzględniono grubości warstwy surowiczej.

PIES

odcinek jelita / masa ciała	ściana [mm]	śluzowa [mm]	podśluzowa [mm]	mięśniowa [mm]
dwunastnica
<15	3,8 ± 0,5 (3,3 – 4,3) <2,9 – 4,7>	2,4 ± 0,5 (1,9 – 2,9) <1,6 – 3,5>	0,6 ± 0,1 (0,5 – 0,7) <0,3 – 0,8>	0,5 ± 0,1 (0,4 – 0,6) <0,2 – 0,8>
15-30	4,1 ± 0,7 (3,4 – 4,8) <3,0 – 5,5>	2,6 ± 0,6 (2,0 – 3,2) <1,5 – 3,7>	0,6 ± 0,2 (0,4 – 0,8) <0,3 – 1,0>	0,5 ± 0,1 (0,4 – 0,6) <0,3 – 0,8>
>30	4,4 ± 0,7 (3,7 – 5,1) <3,1 – 5,7>	2,8 ± 0,5 (2,3 – 3,3) <2,0 – 3,9>	0,6 ± 0,2 (0,4 – 0,8) <0,3 – 1,2>	0,6 ± 0,2 (0,4 – 0,8) <0,2 – 0,9>
jelito czcze
<15	3,0 ± 0,5 (2,5 – 3,5) <2,2 – 4,1>	1,8 ± 0,4 (1,4 -1,8) <1,2 – 2,6>	0,5 ± 0,1 (0,4 -0,6) <0,3 – 0,9>	0,5 ± 0,1 (0,4 -0,6) <0,2 – 0,7>
15-30	3,5 ± 0,5 (3,0 – 4,0) <2,4 – 4,8>	2,0 ± 0,4 (1,6 – 2,4) <1,5 – 3,2>	0,6 ± 0,2 (0,4 -0,8) <0,3 – 1,0>	0,5 ± 0,1 (0,4 -0,6) <0,3 – 0,8>
>30	3,8 ± 0,4 (3,4 – 4,2) <2,7 – 4,7>	2,2 ± 0,5 (1,7 – 2,7) <1,1 – 3,2>	0,6 ± 0,1 (0,5 -0,7) <0,3 – 0,8>	0,5 ± 0,2 (0,3 -0,7) <0,3 – 0,9>

odcinek jelita	ściana [mm]	śluzowa [mm]	podśluzowa [mm]	mięśniowa [mm]
jelito biodrowe	4,83 ± 6,05 (3,61 – 4,2) <2,51 – 7,18>	2.84 ± 0.94 (1,9 – 3,78) <1,31 – 4,58>	0.33 ± 0.1 (0,23 – 0,43) <0.23–0.69>	1.13 ± 0.63 (0,5 – 1,76) <0.12–2.71>

N W cytowanej publikacji uwzględniono psy o masie ciała 10 – 40 kg.

KOT

odcinek jelita	ściana	śluzowa	podśluzowa	mięśniowa
dwunastnica
[mm]	2,20 ± 0,17 (2,03 – 2,37) <1,78 – 2,51>	1,27 ± 0,15  (1,12 – 1,42) <1,05 – 1,56>	0,36 ± 0,04 (0,32 – 04) <0,29 – 0,43>	0,28 ± 0,07 (0,21 – 0,35) <0,3 – 0,35>
[%]		57,7	16,3	12,7
jelito czcze
[mm]	2,22 ± 0.,8 (1,42 – 3,02) <1,96 – 2,67>	1,20 ± 0,14 (1,06 – 1,34) <1,04–,.55>	0,36 ± 0,04 (0,32 – 0,4) <0,29–0,44>	0,35 ± 0,05 (0,3 – 0,4) <0,25–0,45>
[%]		55,2	16,0	14,4
jelito biodrowe (fałd)
[mm]	3,00 ± 0,28 (2,72 – 3,28) <2,52–3,59>	0,46 ± 0,08 (0,38 – 0,53) <0,31–0,62>	1,49 ± 0,29 (1,2 – 1,78) <0.95–2,12>	0,66 ± 0,11 (0,55 – 0,77) <0,44–0,95>
[%]		15,5	49,8	22,0
jelito biodrowe (między fałdami)
[mm]	2,04 ± 0,17  (1,87 – 2,21) <1,66–2,27>	0,49 ± 0,08 (0,41 – 0,57) <0,33–0,69>	0,53 ± 0,09 (0,44 – 0,62) <0,40–0,68>	0,65 ± 0,1 (0,55 – 0,75) <0,39–0,83>
[%]		24,0	25,7	31,6

Jelito grube

Grubość ściany

PIES

odcinek jelita masa ciała	grubość ściany [mm]	śluzowa [mm]	podśluzowa [mm]	mięśniowa [mm]
okrężnica
<15	1.5 ± 0.3 (1,2 – 1,8) <1.0–2.0>	0.4 ± 0.1 (0,3 – 0,5) <0.2–0.6>	0.4 ± 0.1 (0,3 – 0,5) <0.2–0.6>	0.4 ± 0.1 (0,3 – 0,5) <0.2–0.7>
15-30	1,4 ± 0,5 (0,9 – 1,9) <1,1 – 1,9>	0.4 ± 0.1 (0,3 – 0,5) <0.2–0.5>	0.3 ± 0.1 (0,2 – 0,4) <0.2–0.4>	0.3 ± 0.1 (0,2 – 0,4) <0.2–0.5>
>30	1,6 ± 0,4 (1,2- 2,0) <1,1 – 2,6>	0.5 ± 0.1 (0,4 – 0,6) <0.3–0.7>	0.4 ± 0.1 (0,3 – 0,5) <0.2–0.5>	0.4 ± 0.1 (0,3 – 0,5) <0.2–0.7>

KOT

odcinek jelita	grubość ściany [mm]	śluzowa [mm]	podśluzowa [mm]	mięśniowa [mm]
okrężnica
	1,2 [1,1 – 1,3]	0,4 [0,4 – 0,5]	0,3 [0,2 – 0,3]	0,3 [0,2 – 0,3]

Autorzy jednej z wcześniejszych publikacji (Goggin et al. 2000) wykazali, że grubość ściany okreżnicy była nieco większa – średnio 1,5 mm (95% CI 1,4 – 1,7 mm).

odcinek jelita	ściana proksymalnie [mm]	ściana dystalnie [mm]	warstwa grudkowa proksymalnie [mm]	warstwa grudkowa dystalnie [mm]
jelito ślepe
	2,4 [2,0 – 2,7] <1,7 – 3,6>	3,0 [2,8 – 3,5] <2,4 – 4,1>	1,7 [1,4 – 2,1] <1,3 – 2,9>	2,2 [2,0 – 2,7] <1,5 – 3,2>

K. Grubość warstwy grudkowej w proksymalnej części jelita ślepego >2,0 mm jest czułym w 87% i swoistym w 100% prognostykiem łagodnego zapalenia jelita ślepego. Równie swoistym lecz nieco mniej czułym wskaźnikiem jest grubość warstwy grudkowej w dystalnej części jelita ślepego >2,5 mm (75%).